Op de vraag hoe illegale vis op de Europese markt terechtkomt, is helaas geen simpel antwoord te geven. Op allerlei manieren en door allerlei partijen worden regels en afspraken overtreden of omzeild. Een paar voorbeelden uit de praktijk.

1. Een Europese visser vangt vis en meldt deze bij aankomst in de Europese havens niet aan, bijvoorbeeld omdat zijn quotum voor deze vis al heeft overschreden. De vis wordt vervolgens illegaal doorverkocht en verwerkt en komt uiteindelijk in een Europees land in de viswinkel te liggen.
2. Een Europese visser gaat varen onder de vlag van een land dat geen lid is van de EU, dit land controleert vervolgens niet wat de visser vangt en deze kan de vis gewoon naar een EU-haven brengen en verkopen. Deze praktijk staat bekend als varen onder een ‘goedkope vlag’.
3. Een groothandel uit Europa koopt vis in blik uit Azië, deze is daar verwerkt en is via verschillende tussenhandelaren afkomstig van enkele vissers die deze illegaal gevangen hebben in bijvoorbeeld de Grote Oceaan.
De voorbeelden geven aan hoe ingewikkeld de internationale handel in vis is geworden en hoe moeilijk het is om illegale visserij tegen te gaan.

Situatie in Nederland
Helaas toont de recente fraudezaak op Urk aan dat illegale visserij ook in Nederland niet volledig is uitgebannen. In deze zaak zijn onlangs een aantal veroordelingen uitgesproken, dit heeft het imago van de Nederlandse visserij natuurlijk geen goed gedaan. Het is zaak in de komende maanden en jaren dat imago te herstellen. Hoewel het moeilijk is om uit te sluiten dat er verder geen illegale visserij plaatsvindt in Nederland, lijkt het probleem in Nederland beperkt. Dit komt onder andere doordat de onderlinge controle in Nederland vrij groot is en de Algemene Inspectiedienst (AID), binnen haar mogelijkheden, goed controleert. Op andere punten zoals bijvangst en bodemberoering is nog veel verbetering mogelijk, maar op dit gebied lijken de Nederlandse vissers goed te scoren.

Op de vraag of er ook illegale vis op de Nederlandse markt wordt verkocht, is veel moeilijker antwoord te geven. Overal in de EU wordt illegale vis aangeland, ook door buitenlandse schepen in sommige Nederlandse havens. Doordat er een interne markt is in Europa en het probleem wereldwijd erg groot is, lijkt het dus zeer onwaarschijnlijk dat er geen illegale vis in Nederland wordt verkocht. Juist doordat de markt Europees is, is dit een onderwerp bij uitstek dat moet worden opgelost in EU-verband.

Rol van de EU
De EU is dus een belangrijke speler in het aanpakken van het probleem. De interne vismarkt van de EU is de grootste ter wereld en de Unie beschikt ook over een van de grootste vissersvloten ter wereld. Kortom als de EU daadwerkelijk de IUU-visserij aanpakt dan kan zij echt een grote bijdrage leveren aan het tegengaan van deze illegale praktijken wereldwijd.

Wat wordt er in de EU momenteel gedaan tegen het grote probleem van de illegale visserij? Allereerst erkent de EC dat het probleem van illegale visserij groot en complex is en daarom heeft zij in 2002 een actieplan gelanceerd om illegale visserij aan te pakken. In dat actieplan staan tal van maatregelen om illegale visserij tegen te gaan. In het Europees Parlement is ook een kritisch rapport geschreven over de aanpak van illegale visserij. Ook hierin worden allerlei maatregelen voorgesteld om het complexe probleem aan te pakken.

Maar de EC is deze maand met nieuwe plannen gekomen om het probleem goed aan te pakken.

Bronnen

• Europese Commissie, Actieplan van de Gemeenschap ter bestrijding van illegale, niet-aangegeven en niet-gereglementeerde visserij
• Aubert, Rapport over de uitvoering van het EU-actieplan ter bestrijding van illegale, niet-aangegeven en niet-gereglementeerde visserij
• website opurk.nl